Sunday 18/11/2018 10:20am
Trường Trung cấp Cảnh sát Nhân dân VI > Tin tức & Sự kiện > Tin chuyên ngành > Tâm Lý Tội Phạm Trộm Cắp Và Cách Phòng, Chống Khi Trộm Đột Nhập Vào Nhà

Tâm Lý Tội Phạm Trộm Cắp Và Cách Phòng, Chống Khi Trộm Đột Nhập Vào Nhà

ĐT: 0974919659

Thượng úy, ThS Vũ Trí Hiệp

Bộ môn Pháp luật, Trường Trung cấp CSND VI

Thượng úy Lê Xuân Trường

Bộ môn Pháp luật, Trường Trung cấp CSND VI

Trong những năm qua, tình hình tội phạm trên lĩnh vực trật tự an toàn xã hội có diễn biến phức tạp, với tính chất và hậu quả ngày càng nghiêm trọng. Nhiều vụ án xảy ra rất nghiêm trọng, bọn tội phạm hoạt động táo bạo, cấu kết thành băng, nhóm; sử dụng các loại hung khí nguy hiểm, hoạt động lưu động ở nhiều địa bàn, gây nhiều thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản của công dân, đe dọa nền trật tự an toàn xã hội và tạo ra tâm lý hoang mang dao động cho quần chúng nhân dân.

Trong thời gian gần đây, trong cả nước, tình hình tội phạm trộm cắp tài sản diễn biến phức tạp, có chiều hướng gia tăng và chiếm tỷ lệ cao trong tổng số các vụ án xâm phạm trật tự xã hội. Thiệt hại tài sản do tội phạm trộm cắp tài sản gây ra ngày càng lớn, phương thức, thủ đoạn hoạt động phạm tội ngày càng tinh vi, manh động, liều lĩnh…Có trường hợp, người phạm tội vì để lấy tài sản hoặc vì bị người dân truy đuổi đã dùng hung khí tước đoạt mạng sống của nhiều người trong một gia đình.

Những vụ án điển hình:

Vụ án thứ nhất: Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai, tối 20/1/2015, Nguyễn Văn Tiến đi xe gắn máy mang theo dụng cụ chích điện tự chế và dao bấm đến xã Ia Kla huyện Đức Cơ tỉnh Gia Lai với mục đích trộm chó.

Đến khoảng 23 giờ, đi ngang qua nhà ông Nguyễn Xuân Cường (thôn Ia Tang), Tiến nghe tiếng chó sủa nên nảy sinh ý định đột nhập vào nhà ông Cường trộm chó nhưng không ra tay được. Đến hơn 0 giờ, Tiến đang bắt trộm chó thì ông Cường dậy mở cửa. Nhìn thấy Tiến đứng ngay cửa, ông Cường bèn tri hô, ngay lập tức Tiến rút dao đâm ông.

Khi Tiến xô xát với ông Cường thì những người trong gia đình ông cũng thức dậy, chạy ra ứng cứu cũng bị Tiến tấn công làm cho ông Cường và con gái ông tử vong, 2 người khác trong gia đình trọng thương.

Vụ án thứ 2: Đêm 6/12/2015, Nguyễn Văn Kỳ (46 tuổi, trú tại xã Hương Ngải, huyện Thạch Thất, Hà Nội) chuẩn bị dao trong người nhằm mục đích xem nhà nào có sơ hở thì vào trộm cắp.

Khoảng 1 giờ ngày 7/12/2015, Kỳ đột nhập vào nhà ông Nguyễn Lương Chuân (59 tuổi, trú tại xã Canh Nậu) trộm cắp tài sản. Quan sát không thấy tài sản, đồ vật gì có giá trị ở tầng 1, Kỳ đi lên tầng 2. Thấy anh Nguyễn Lương Chỉnh (28 tuổi, con ruột ông Chuân) đang ngủ, Kỳ lấy trộm hai điện thoại cất vào túi áo. Nhưng khi Kỳ đang xuống cầu thang thì anh Chỉnh đã kịp phát hiện, hô hoán và đuổi theo. Khi anh Chỉnh đuổi kịp thì Kỳ đã ra đến sân và định vượt tường trèo ra ngoài.

Nghe tiếng hô hoán của anh Chỉnh, ông Chuân và vợ cùng con trai là anh Nguyễn Lương Tuân, con dâu là chị Nguyễn Thị Bình chạy ra cùng vây bắt Kỳ.

Thấy nhiều người trong gia đình bao vây, Kỳ liều lĩnh rút dao trong người đâm thẳng vào mọi người làm cho 2 người tử vong, 2 người bị thương nặng.

Từ 2 vụ án trên, cho thấy, các đối tượng ban đầu chỉ nhằm mục đích trộm cắp tài sản, nhưng khi bị truy bắt, để thoát thân các đối tượng đã ra tay giết nhiều người gây bức xúc và hoang mang cho nhân dân.

Từ những vụ án gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng này, nhiều người đặt ra câu hỏi phải làm gì khi có kẻ trộm đột nhập vào nhà? Phải làm sao để đảm bảo an toàn tính mạng cho chính mình và người thân trong gia đình khi rơi vào hoàn cảnh đó? Nên tuân theo mệnh lệnh của kẻ trộm hay tìm cách chống trả đến cùng?

Để giải đáp một cách thỏa đáng những câu hỏi trên là vô cùng khó khăn, bởi lẽ mỗi trường hợp trộm cắp tài sản, người phạm tội có đặc điểm tâm lý khác nhau; khác nhau về số lượng người phạm tội, khác nhau về địa điểm phạm tội…Nên không thể có một câu trả lời chung cho tất cả vụ phạm tội trộm cắp. Nhưng nếu chúng ta nắm bắt được tâm lý chủ yếu của loại tội phạm trộm cắp tài sản thì sẽ có biện pháp phù hợp đối phó với loại tội phạm này bảo vệ được tính mạng, sức khỏe của mình và người thân trong gia đình; giảm đến mức thấp nhất thiệt hại về tài sản.

Tâm lý tội phạm trộm cắp tài sản

Động cơ hoạt động phạm tội trộm cắp là vì lợi ích vật chất, nên người phạm tội có những hành vi để nhằm đạt được mục đích chiếm đoạt tài sản. Do đó, đối tượng trộm cắp tài sản thường không có mục đích đối đầu với chủ tài sản, người quản lý tài sản hoặc người khác nên họ cũng không muốn tước đoạt tính mạng hay gây thương tích cho nạn nhân (đặc trưng của tội trộm cắp tài sản là lén lút, bí mật đối với chủ tài sản hoặc người quản lý tài sản) nhưng chúng luôn mang sẵn theo hung khí như: dao, búa, mã tấu… (chủ yếu là dao ngắn) để phòng thân. Vụ án trộm tài sản ở Thạch Thất, Hà Nội, đối tượng Kỳ khi lấy được điện thoại di động thì bị phát hiện đã bỏ chạy nhưng những người trong gia đình nạn nhân đuổi theo vây bắt, hai bố con ông Chuân ôm và giằng co với đối tượng, để thoát thân nên kẻ trộm rút dao trong người đâm chết nạn nhân. Trong trường hợp này, không nên ôm, vật hay giằng co với đối tượng tức là không được áp sát vào người họ mà nên bình tĩnh xử lý: thứ nhất, không nên đuổi theo đối tượng mà ghi nhớ đặc điểm, hướng chạy, hình dáng… Sau đó, gọi điện cho Cơ quan công an; thứ hai, nếu muốn đuổi theo để lấy lại tài sản (tương quan lực lượng của gia đình ông Chuân gồm 5 người lớn có lợi hơn so với đối tượng trộm cắp chỉ có một mình) mỗi người trong gia đình nên cầm vật dụng để phòng vệ như gậy, búa, ghế, gạch, đá nhưng luôn giữ khoảng cách an toàn, khi tấn công phải tấn công phủ đầu nhằm ngăn chặn ngay sự chống trả của đối tượng.

Tâm lý chung của kẻ trộm là không muốn người khác phát hiện ra mình (nhất là đối tượng trộm cắp mà có quen biết với nạn nhân), tâm lý tội phạm thường bị thúc đẩy theo hướng phải chống trả quyết liệt để thủ tiêu nhân chứng, che giấu hành vi phạm tội của mình hoặc để tẩu thoát, sự chống trả quyết liệt đó như một sự tự vệ theo bản năng. Trong khi đó, phản ứng chung của người dân khi phát hiện kẻ trộm là hô hoán, khiến người phạm tội hốt hoảng, giật mình. Trong trường này, vì đã có tâm lý tự vệ theo bản năng nên để đảm bảo an toàn cho mình hoặc để tẩu thoát, từ mục đích ban đầu chỉ là trộm cắp tài sản, các đối tượng trộm cắp phát sinh hành vi chống trả dẫn đến thương tích, giết người, thậm chí giết nhiều người. Vụ án trộm chó ở Gia Lai, khi ông Cường nhìn thấy Tiến đang trộm cắp đã hô to, lao vào ôm đối tượng, giằng co, hung thủ đã rút dao đâm chủ nhà hòng thoát thân. Thấy chồng bị sát hại, vợ ông Cường lao vào giằng lấy dao cũng bị Tiến đâm trọng thương. Cháu Nguyễn Thị Thu Thủy (18 tuổi, con ông Cường) mở cửa hô hoán thì bị Tiến đâm trúng tim tử vong. Trong vụ án trên, lúc vào trộm, Tiến không có ý định giết người, nhưng do bị nạn nhân phát hiện, quyết tâm bắt giữ nên hắn nhẫn tâm ra tay sát hại.

Theo Chuyên gia tâm lý Phạm Hiền (Trường Đào tạo kỹ năng sống và phát triển tư duy, Hà Nội) cho biết: Trong trường hợp nếu người phát hiện đối diện trực tiếp với kẻ trộm thì tuyệt đối không được hô hoán “trộm”. Lúc này phải bình tĩnh, coi họ không phải là kẻ trộm mà chỉ là sự nhầm lẫn. Người phát hiện nếu thể hiện thái đội “niềm nở” và “thiện ý” bằng những câu nhẹ nhàng, đại loại như “anh đi lạc đường rồi”, “tôi có thể giúp anh không?”. Lúc này, người phạm tội cảm thấy mình được đối xử bình đẳng như người bình thường. Trong tình huống đó, kẻ trộm cứ nghĩ chủ nhà không biết mình là trộm nên dễ dàng chuyển sang đóng vai “người tốt”, vờ hỏi thăm vài câu rồi tẩu thoát an toàn. (Nguồn: Báo Xa lộ Pháp luật số 184)

Đối tượng trộm cắp tài sản, có những trường hợp là người đã có tiền án, tiền sự, là người nghiện ma túy, không nghề nghiệp đang rất cần tiền… nên tâm lý tội phạm trộm cắp thường vượt quá khả năng kiểm soát của bản thân (Nhất là những đối tượng trộm cắp mà nghiện ma túy, đang lên cơn thèm thuốc hoặc phê ma túy. Khi đó, mọi hành động của chúng đã vượt khỏi tầm kiểm soát của ý thức con người. Vì vậy, chúng sẵn sàng giết người không ghê tay khi thấy mình bị ngăn cản hay có nguy hiểm). Đối với những trường hợp này, chúng ta không được gây kích động cho họ mà phải xoa dịu bằng việc thỏa mãn nhu cầu vật chất mà bọn chúng đang cần như: đưa ngay cho tiền, tài sản có giá trị, không được làm họ cảm thấy bị nguy hiểm…

Vụ án trộm cắp tài sản ở Thạch Thất, Hà Nội, đối tượng Kỳ là người nghiện ma túy, đã có nhiều tiền án, không nghề nghiệp đang cần tiền để dùng ma túy và trang trải cuộc sống nên khi thực hiện hành vi phạm tội, bị phát hiện đuổi bắt họ không muốn bị bắt lại phải tiếp tục vào tù nên phải thoát thân bằng được. Do đó, khi bị túm lại, vây bắt, đối tượng rút dao tấn công nạn nhân để tẩu thoát.

Ngoài ra, khi tội phạm trộm cắp tổ chức thành băng, nhóm chúng thường manh động và tàn ác hơn, sẵn sàng sử dụng vũ khí tấn công nạn nhân khi bị ngăn cản hoặc để tẩu thoát. Theo Tiến sĩ Chu Văn Đức – Chuyên gia Tâm lý học tội phạm, đang công tác tại Đại học Luật Hà Nội, cho rằng: “Khi đi theo nhóm, tâm lý tội phạm trộm cắp phụ thuộc vào kẻ cầm đầu. Tuy nhiên, do hiệu ứng đám đông nên chúng thường cảm thấy mình an toàn và chiếm nhiều ưu thế hơn. Từ đó, nhóm tội phạm sẵn sàng làm những chuyện vô cùng nhẫn tâm. Chúng trở nên manh động và man rợ hơn bất cứ khi nào”. (Nguồn: Theo Thu Hường – Trí Thức Trẻ)

Đối với những băng, nhóm tội phạm trộm cắp tài sản, áp lực tâm lý của những người trong nhóm bị ảnh hưởng rất lớn của những thành viên có thế lực trong nhóm. Những tên này dùng thế lực của mình, bằng các thủ đoạn khác nhau từ kích động đến đe dọa để gây áp lực với các thành viên trong nhóm, buộc họ phải hành động theo những quy định của nhóm. Do đó, rất khó để có thể tác động tâm lý đối với kẻ cầm đầu nhưng có thể tác động làm cho những thành viên còn lại có thể thay đổi ý thức cũng như hành vi phạm tội.

Ví dụ như: Khoảng 2h ngày 30/12/2015, Đối tượng Lê Văn Hoàn cầm đầu băng nhóm trộm đột nhập vào nhà ông Nguyễn Văn Út (Bí thư huyện Đức Hòa, tỉnh Long An). Khi ông Út kiểm tra thì phát hiện một thanh niên đang trốn cạnh giường ngủ, đồng thời tri hô mọi người trong nhà. Con trai ông là Nguyễn Thanh Tâm liền chạy xuống, cùng cha mình truy đuổi thanh niên này ra tới cổng. Lê Văn Hoàn đã gọi đồng bọn và bọn chúng dùng súng bắn ngay vào anh Tâm nhưng rất may không nguy hiểm đến tính mạng. Sau đó, bọn chúng tẩu thoát.

Cách phòng chống trộm đột nhập vào nhà

Khi xây nhà, ngoài yếu tố thiết kế hiện đại, đẹp và tiện nghi thì cũng cần chú ý đến sự kiên cố, an toàn, có thể chống hoặc hạn chế thấp nhất đến việc đột nhập của người khác; đối với cửa chính cần làm chắc chắn, đặc biệt là cửa sổ bắt buộc phải có song sắt, thép vững chắc, ngay cả lỗ thông gió cũng cần phải có song sắt chắn ngang. Bởi rất nhiều trường hợp, đối tượng trộm cắp đột nhập vào nhà thông qua cửa sổ, lỗ thông gió, cửa sân thượng. Bên ngoài nhà, tùy theo mỗi gia đình mà nên xây hàng rào chắc chắn, đủ độ cao, bên trên có gắn thanh sắt nhọn, mảnh trai…tạo thêm tâm lý khó khăn khi muốn đột nhập.

Mỗi gia đình nên nuôi một vài con chó, đồng thời phải làm lồng sắt kín đáo để nhốt chúng lại vào buổi tối và cách xa hàng rào, bởi nếu kẻ trộm muốn đột nhập thì trước tiên chúng sẽ tìm cách vô hiệu hóa những con chó này. Việc nuôi chó giữ nhà cũng là yếu tố làm khó khăn cho việc đột nhập của kẻ trộm. Nhiều trường hợp, chúng ta có thể treo biển “có chó dữ” ở trước cổng hoặc biển “hàng rào sắt có điện nguy hiểm”, đây cũng là biện pháp đánh vào tâm lý e ngại của tội phạm trộm cắp.

Trong mỗi phòng hoặc mỗi góc nhà phải luôn chuẩn bị sẵn những dụng cụ để phòng thân khi có kẻ trộm đột nhập. Chẳng hạn như đầu mỗi giường để sẵn gậy gỗ, gậy tầm vông, gậy sắt chống trộm dài khoảng 60 – 80cm,  phòng khách, góc nhà, nhà vệ sinh, nhà bếp… đều để sẵn gậy chống trộm. Khi cần chống trả với kẻ trộm, gậy tầm vông, gậy gỗ dài sẽ có lợi thế hơn rất nhiều nếu đối tượng dùng dao chống trả (Đối tượng trộm cắp thường mang theo dao ngắn, dao bấm  để dễ che giấu, thuận lợi cho việc leo trèo).

Khi xây nhà có nhiều phòng khác nhau, trong đó nên thiết kế phòng ngủ vừa thoải mái nhưng phải thật kiên cố nhất là cửa chính và cửa sổ của phòng ngủ. Nếu trộm đột nhập vào nhà ban đêm mà muốn tiếp cận những người trong nhà thì còn phải đột nhập thêm một lần nữa vào phòng ngủ, do đó, phòng ngủ cũng có thể coi là một “lô cốt” trong việc chống trộm. Rất ít trường hợp, kẻ trộm đã đột nhập vào nhà, lại tiếp tục phá cửa để vào phòng ngủ mà cửa phòng ngủ làm bằng gỗ, sắt, thép. Cho nên, việc ngủ trong phòng có cài then chốt khóa là một biện pháp khá an toàn.

Khi có điều kiện cần phải trang bị camera khắp nhà. Bạn nên làm một hệ thống điện riêng và lắp ngầm hệ thống điện này âm vào tường, để khi đối tượng có ngắt cầu dao điện thì hệ thống camera vẫn hoạt động. Khi cần thiết nên lắp đặt hệ thống báo động, khi có trộm đột nhập thì chuông báo động kêu và tự động gọi vào số điện thoại đã cài đặt sẵn. Người dân cũng có thể lắp đèn cảm ứng quanh nhà, khi ngủ bật lên, nếu có người lạ xâm nhập, đèn sẽ bật sáng, do vậy, trộm có thể sợ bỏ đi.

Cuối cùng, không nên có thói quen đưa những thông tin cá nhân về tài sản, thói quen sinh hoạt của mình lên mạng xã hội như khoe mình mới mua xe SH, dây chuyền vàng, đi du lịch, hay người thân của bạn đang đi chơi đâu đó, còn ai ở nhà hay không, vì điều đó kích thích những đối tượng trộm cắp hoặc cướp tài sản, hơn nữa kẻ xấu sẽ nắm bắt được thói quen sinh hoạt của gia đình bạn và chúng sẽ dễ tìm cách hành sự.

Khi trộm đột nhập vào nhà, ta phải làm gì?

Điều quan trọng nhất khi đối phó với trộm đột nhập vào nhà là phải bình tĩnh suy nghĩ và hành động theo một nguyên tắc: bảo vệ tính mạng, sức khỏe của mình và mọi người trong gia đình là quan trọng nhất, ông cha ta thường nói: “còn người là còn của”, không nên lùng sục bắt trộm. Hãy tìm cách báo cho người thân, cùng trốn vào một phòng, khóa cửa và gọi điện cho Cơ quan Công an.

Nếu nghi ngờ có trộm vào nhà tốt nhất nên nằm im nghe ngóng, quan sát xem, nếu trộm chưa đột nhập vào nhà thì lập tức bật các đèn lên, gọi người nhà dậy, như vậy, bọn trộm thường bỏ đi chứ không muốn đối mặt với chủ nhà.

Nếu trộm đã vào nhà, phải bình tĩnh ứng phó, không vì bảo vệ tài sản mà đuổi bắt kẻ trộm cho bằng được, không đi ra khỏi phòng ngủ, bấm hoặc gài chốt cửa phòng ngủ. Nhẹ nhàng đánh thức người bên cạnh và cho họ biết đang có trộm bên ngoài. Lúc này, trên tay mình và những người khác luôn phải có công cụ như: gậy chống trộm, búa, ghế gỗ…để tự vệ. Nhắn tin, điện thoại cho hàng xóm, Cơ quan Công an hỗ trợ và tiếp tục quan sát. Trong trường hợp cần ra khỏi phòng, hãy chắc rằng trên tay mình đang có phương tiện tự vệ. Trước khi làm điều này cần chú ý bảo đảm an toàn cho mọi người trong gia đình nên đưa người yếu và trẻ em vào nhà vệ sinh, nấp dưới gầm gường và phải thật im lặng, không đi ra ngoài khi cha, mẹ, người lớn không gọi.

Quan sát xem có bao nhiêu tên đột nhập vào nhà, nếu chúng từ 2 tên trở lên hãy chui vào một chỗ nào đó và im lặng. Nếu là 1 tên, vẫn phải im lặng quan sát. Khi thấy đối tượng manh động, cầm sẵn dao hoặc có thể dao bỏ túi, không được nhảy ra ôm, vật hay tiếp cận sát vào người đối tượng mà có thể tấn công phủ đầu bằng những đòn đập mạnh, tốt nhất là vào tay hoặc ống chân.

Nếu chỉ có một mình ở nhà, nên đóng chặt cửa phòng ngủ giả vờ gọi người bên cạnh. Khi thấy kẻ trộm ra khỏi nhà, nên quan sát, ghi nhớ đặc điểm, hướng chạy của chúng để báo Công an càng chi tiết càng tốt. Trường hợp bị tấn công, hãy kêu to lên để có sự trợ giúp của hàng xóm, hãy tìm lối gần nhất và thoát ra. Nhưng việc hô hoán với hàng xóm phải luôn chú ý bởi việc này sẽ làm chúng manh động thêm. Trong bóng tối, kẻ đột nhập thường không biết mức độ chấn thương của nạn nhân nên nếu không còn cách nào khác thì buộc phải nằm im giả chết, để mặc cho chúng lục lọi lấy tài sản.

Trường hợp bị khống chế, phải tuyệt đối làm theo tất cả những yêu cầu của chúng, không để chúng có cảm giác nguy hiểm. Hãy chỉ nơi để tiền, tài sản, đưa chìa khóa tủ, chìa khóa xe máy. Trong quá trình đó, quan sát thái độ hoặc lợi dụng sơ hở của chúng để có biện pháp đối phó.

V.T.H – L.X.T

 

 

 

 

 

 



Tin cùng chuyên mục