Sunday 18/11/2018 10:26am
Trường Trung cấp Cảnh sát Nhân dân VI > Tin tức & Sự kiện > Tin nội bộ > NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC PHÒNG NGỪA TÌNH TRẠNG NGƯỜI BỊ GIAM, GIỮ CHẾT DO TỰ SÁT TẠI CÁC CƠ SỞ GIAM GIỮ TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC PHÒNG NGỪA TÌNH TRẠNG NGƯỜI BỊ GIAM, GIỮ CHẾT DO TỰ SÁT TẠI CÁC CƠ SỞ GIAM GIỮ TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC PHÒNG NGỪA TÌNH TRẠNG NGƯỜI BỊ GIAM, GIỮ CHẾT DO TỰ SÁT TẠI CÁC CƠ SỞ GIAM GIỮ TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY

Trung tá, ThS Phạm Đức Tài
Trưởng Phòng Xây dựng lực lượng, Trường Trung cấp CSND VI

Thượng úy, ThS Ngô Xuân Phương
Khoa Quản lý, giam giữ đối tượng trong TTG, NTG, Trường Trung cấp CSND VI

Tạm giữ, tạm giam là những biện pháp ngăn chặn được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự, do Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án áp dụng nhằm buộc những người có quyết định tạm giữ hoặc lệnh tạm giam cách ly khỏi xã hội trong một thời gian nhất định để ngăn chặn hành vi phạm tội, hành vi gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc đảm bảo thi hành án phạt tù hoặc án tử hình.

Công tác quản lý đối tượng bị tạm giữ, tạm giam là việc tiếp nhận và thực hiện các biện pháp để quản lý người có quyết định tạm giữ, lệnh tạm giam ở nhà tạm giữ (NTG), trại tạm giam (TTG) theo quy định của pháp luật để phục vụ cho các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử hoặc đảm bảo cho việc thi hành án phạt tù hoặc án tử hình. Công tác quản lý đối tượng tạm giữ, tạm giam có ý nghĩa rất quan trọng trong đấu tranh, phòng chống các loại tội phạm cũng như bảo đảm các quyền tự do dân chủ của công dân, cụ thể:

Thứ nhất, công tác tạm giữ, tạm giam góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, củng cố tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, thể hiện sự kiên quyết của Nhà nước trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm. Thực hiện tốt công tác tạm giam sẽ đảm bảo cho trật tự xã hội được ổn định, pháp luật được giữ vững, chế độ xã hội chủ nghĩa được bảo vệ.

Thứ hai, công tác tạm giữ, tạm giam đảm bảo sự tôn trọng các quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận. Đảm bảo không một công dân nào bị tạm giữ, tạm giam trái pháp luật, khi áp dụng biện pháp ngăn chặn không đúng pháp luật quy định, công dân có quyền khiếu nại đến các chủ thể có thẩm quyền. Đồng thời thể hiện tính ưu việt của pháp luật Nhà nước trong việc thực hiện các chế độ chính sách đối với người bị tạm giữ, tạm giam.

Thứ ba, công tác tạm giữ, tạm giam bảo đảm cho hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đạt hiệu quả cao nhất. Bởi đây là biện pháp ngăn chặn giúp bảo đảm sự có mặt của các đối tượng bị tạm giữ, tạm giam theo giấy triệu tập của cơ quan tiến hành tố tụng, đảm bảo sự chính xác, khách quan của hoạt động tố tụng, ngăn ngừa các đối tượng tiếp tục phạm tội hoặc tìm cách xóa dấu vết phạm tội, tiêu hủy tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ án. Mặt khác, tạm giữ, tạm giam còn đảm bảo cho việc thi hành đúng pháp luật và hiệu lực của bản án đã được tuyên.

Công tác tạm giữ, tạm giam không đảm bảo an toàn để người bị tạm giữ, tạm giam thực hiện hành vi phạm tội mới hoặc tự sát, chết…trong trại tạm giam, nhà tạm giữ không những ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án mà còn gây ra những hệ lụy tiêu cực về nhiều mặt. Đây là những lý do mà các thế lực thù địch, phần tử chống đối ở trong và ngoài nước lợi dụng để tuyên truyền, vu khống Đảng và Nhà nước ta vi phạm “dân chủ, nhân quyền” đối với người bị tạm giữ, tạm giam và phạm nhân.

Theo thống kê của Cục hướng dẫn tạm giữ, tạm giam – Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp, thời điểm hiện tại cả nước có 706 nhà tạm giữ và 70 trại tạm giam thuộc Công an các tỉnh (1). Trong những năm qua, công tác quản lý tạm giữ, tạm giam đã được lãnh đạo Công an các đơn vị, địa phương quan tâm chỉ đạo tổ chức tốt việc tiếp nhận, phân loại và thực hiện quản lý, giam giữ nghiêm ngặt, chặt chẽ các loại đối tượng; công tác kiểm tra, kiểm soát các buồng giam, khu giam, được duy trì thường xuyên, đặc biệt chú ý những buồng giam người bị kết án tử hình, những đối tượng nguy hiểm, phạm tội đặc biệt nghiêm trọng; xây dựng và sử dụng có hiệu quả mạng lưới bí mật trong các buồng giam để chủ động phát hiện, ngăn chặn và khắc phục kịp thời các nguyên nhân, điều kiện dẫn đến các vụ việc vi phạm, tiêu cực do người bị tạm giam, tạm giữ gây ra. Tình hình người bị tạm giữ, tạm giam vi phạm nội quy trại tạm giam, nội quy nhà tạm giữ, vi phạm pháp luật đã giảm đáng kể, nhất là số vụ người bị tạm giữ, tạm giam chết trong trại tạm giam, nhà tạm giữ năm sau giảm so với năm trước. An ninh, an toàn tại các cơ sở giam, giữ trong phạm vi toàn quốc được đảm bảo. Qua theo dõi 2014 cả nước đã xảy ra 31 vụ, 31 người bị tạm giữ, tạm giam chết ở tại các cơ sở giam (trại tạm giam xảy ra 15 vụ, 15 đối tượng; nhà tạm giữ 16 vụ, 16 đối tượng). Song tình hình nổi lên đáng chú ý là xảy ra 26 vụ, 26 người bị tạm giữ, tạm giam chết do tự sát (trong đó có 03 vụ, 03 bị án tử hình chết tại Trại tạm giam Công an tỉnh Quảng Ninh, Bình Dương và Thanh Hóa). (2)

Nghiên cứu các vụ người bị tạm giữ, tạm giam chết xảy ra ở trại tạm giam, nhà tạm giữ, chúng tôi thấy nổi lên một số vấn đề như sau:

Trong số các vụ người bị tạm giữ, tạm giam chết ở trại tạm giam, nhà tạm giữ phần lớn xảy ra tại các nhà tạm giữ (16/31 vụ) (3). Đối với các vụ chết do tự sát xảy ra chủ yếu vào thời điểm người bị tạm giữ, tạm giam mới đến chấp hành quyết định tạm giữ (hoặc quyết định gia hạn tạm giữ), lệnh tạm giam (hoặc quyết định gia hạn tạm giam); đối tượng trong các vụ chết do tự sát chủ yếu là nam giới, trình độ học vấn thấp; chăn, màn, quần áo được xé, kết thành dây buộc vào song cửa sổ buồng giam là những công cụ, phương tiện người bị tạm giữ, tạm giam sử dụng để tự sát. Thời gian diễn ra các vụ tự sát gồm cả ban ngày và ban đêm.

Thực tế công tác quản lý tạm giữ, tạm giam cho thấy có rất nhiều nguyên nhân của tình trạng người bị tạm giữ, tạm giam chết do tự sát ở trại tạm giam, nhà tạm giữ: Phần lớn những người bị tạm giữ, tạm giam đều có nhân cách lệch chuẩn, tư tưởng coi thường pháp luật và lối sống buông thả, tự do tùy tiện…Khi bị quản lý, giam giữ nghiêm ngặt, chặt chẽ trong các buồng giam, giữ những người bị bắt lần đầu, phạm các tội về đạo đức thường cảm thấy xấu hổ, mất danh dự, uy tín của bản thân nên thường bộc lộ tư tưởng hoang mang, hoảng sợ; số đối tượng phạm các tội đặc biệt nghiêm trọng, có mức án cao thường có tâm lý trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật…Những người này họ luôn tìm mọi cách, triệt để lợi dụng mọi sơ hở trong khâu quản lý, giam giữ để thực hiện hành vi tiêu cực và tìm đến cái chết để “tự giải thoát” cho bản thân, gia đình. Ngoài ra, để xảy ra các trường hợp người bị tạm giam, tạm giữ chết do tự sát ở NTG, TTG là do công tác quản lý tạm giữ, tạm giam còn bộc lộ những hạn chế, thiếu sót nhất định. Công an các đơn vị, địa phương chưa chú trọng thực hiện nghiêm túc các Nghị định, Thông tư,

Hướng dẫn về công tác tạm giữ, tạm giam. Nổi lên là công tác nắm tình hình diễn biến tư tưởng, công tác cảm hóa giáo dục đối với người bị tạm giữ, tạm giam chưa được coi trọng và quan tâm, đầu tư đúng mức.

Trong những năm tới, sự biến động của tình hình thế giới và trong nước sẽ tác động sâu sắc, toàn diện đến tình hình hoạt động của tội phạm và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm của các cơ quan chức năng. Sự biến động phức tạp của tình hình tội phạm sẽ dẫn đến tình trạng số lượng người bị giam, giữ trong các nhà tạm giữ, trại tạm giam sẽ tiếp tục gia tăng và phức tạp về thành phần, tính chất tội phạm cũng như phương thức, thủ đoạn hoạt động phạm tội. Trong điều kiện các cơ sở giam giữ chưa được sửa chữa, nâng cấp, hệ thống công cụ, phương tiện kỹ thuật phục vụ cho công tác quản lý giam giữ chưa được cải thiện, đầu tư; nhận thức và sự quan tâm của lãnh đạo trực tiếp chỉ đạo công tác quản lý tạm giữ, tạm giam ở một số đơn vị, địa phương chưa đúng mức và thiếu thường xuyên, sâu sát; đội ngũ cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ quản lý, giam giữ còn thiếu và yếu về trình độ nghiệp vụ…nếu không được chấn chỉnh và khắc phục kịp thời thì tình hình và số vụ người bị tạm giữ, tạm giam vi phạm nội quy, kỷ luật giam giữ hoặc thực hiện những hành vi tiêu cực, vi phạm, thậm chí là vi phạm pháp luật (trong đó có chết do tự sát) trong trại tạm giam, nhà tạm giữ sẽ phức tạp và gia tăng là điều có thể xảy ra. Tình hình trên đang đặt ra cho công tác tạm giữ, tạm giam những nhiệm vụ nặng nề và cấp thiết.

Trong khi chờ Thông tư, Hướng dẫn thực hiện Luật tạm giữ, tạm giam để hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng người bị tạm giữ, tạm giam chết do tự sát trong trại tạm giam, nhà tạm giữ, theo chúng tôi các cơ sở giam giữ cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, Lãnh Công an các đơn vị, địa phương cần tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý tạm giữ, tạm giam để nâng cao ý thức trách nhiệm trong công việc. Củng cố kiện toàn tổ chức, báo cáo lãnh đạo có thẩm quyền tăng cường biên chế cho các trại tạm giam, nhà tạm giữ đảm bảo đủ về số lượng, chất lượng và bố trí cán bộ theo chức danh, tăng cường công tác đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ, pháp luật cho cán bộ làm công tác quản lý giam giữ nhằm nâng cao chất lượng công tác chuyên môn.

Hai là, Lãnh đạo Công an các đơn vị, địa phương phải thường xuyên kiểm tra việc thực hiện các hoạt động nghiệp vụ trong đó cần tăng cường hoạt động tuần tra, canh gác, kiểm soát người, đồ vật trong các buồng giam, giữ để kịp thời phát hiện, ngăn chặn mọi hành vi vi phạm của người bị tạm giữ, tạm giam. Rà soát đánh giá, thanh loại số nhân viên mạng lưới bí mật không đảm bảo chất lượng, coi trọng việc xây dựng cơ sở báo tin trong các buồng giam, giữ; chỉ đạo tăng cường việc động viên giáo dục đối với số đối tượng phạm các tội nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, có mức án cao, những người phạm tội lần đầu, phạm các tội về đạo đức… giúp họ yên tâm tư tưởng chấp hành các quyết định giam, giữ.

Ba là, tăng cường công tác phối hợp giữa trại tạm giam, nhà tạm giữ với Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân các cấp và gia đình, thân nhân đối tượng trong việc động viên tư tưởng đối với người bị tạm giữ, tạm giam trong suốt thời gian bị quản lý, giam giữ tại các cơ sở giam giữ. Các cơ sở giam giữ cần thường xuyên trao đổi với cán bộ điều tra về thông tin của đối tượng để phục vụ công tác phân loại giam giữ, kịp thời nắm chắc diễn biến tư tưởng của từng đối tượng trọng điểm nhằm chủ động phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn người bị tạm giữ, tạm giam thực hiện hành vi tự sát.

Bốn là, các cơ sở giam giữ cần tiến hành tự rà soát, đánh giá thực trạng cơ sở vật chất, điều kiện giam giữ hiện có ở địa phương để kiến nghị, đề xuất cấp có thẩm quyền các giải pháp cụ thể để giải quyết những khó khăn bất cập; đầu tư trang bị phương tiện, vũ khí công cụ hỗ trợ, thiết bị giám sát buồng giam…đảm bảo điều kiện cần thiết cho công tác tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự. Lãnh đạo các cơ sở giam giữ cần chủ trọng công tác sơ kết, tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm về công tác tạm giữ, tạm giam. Chăm lo đời sống vật chất, làm tốt công tác thi đua, khen thưởng và bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý tạm giữ, tạm giam./.

P.Đ.T – N.X.P

Ghi chú:

(1): Báo cáo tổng kết năm 2014, Cục C84 – Tổng cục VIII

(2), (3): Báo cáo tổng kết năm 2014, Cục C84 – Tổng cục VIII



Tin cùng chuyên mục